Μετάβαση στο περιεχόμενο

The Chania Sessions XXX

25 Νοεμβρίου, 2020

Γιατί όμως είναι τα δέντρα τόσο κοινωνικά πλάσματα, γιατί μοιράζονται την τροφή τους με άλλα δέντρα του ίδιου είδους και φροντίζουν έτσι τους ανταγωνιστές τους; Οι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό είναι οι ίδιοι με εκείνους που ισχύουν και στις ανθρώπινες κοινωνίες: Με παρέα είναι πάντα καλύτερα.

Ένα δέντρο δεν είναι δάσος, δεν μπορεί να δημιουργήσει ένα τοπικό ισορροπημένο κλίμα, είναι απροστάτευτο και εκτεθειμένο σε όλες τις καιρικές συνθήκες. Αντιθέτως, πολλά δέντρα μαζί δημιουργούν ένα οικοσύστημα που μετριάζει τις ακραίες θερμοκρασίες ψύχους ή ζέστης, αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες νερού και απελευθερώνει καθαρό αέρα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον μπορούν να ζήσουν προστατευμένα και για πολλά χρόνια. Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να διατηρηθεί πάση θυσία η κοινότητα. Αν κάθε δέντρο ενδιαφερόταν μόνο για τον εαυτό του, τότε αρκετά απ’ αυτά δε θα κατάφερναν να γεράσουν. Οι συνεχείς θάνατοι θα είχαν ως αποτέλεσμα πολλές και μεγάλες τρύπες στην κομοστέγη, απ’ όπου θα μπορούσαν να περάσουν οι θύελλες και να ρίξουν κάτω ακόμα περισσότερους κορμούς. Η καλοκαιρινή ζέστη θα έφτανε μέχρι το έδαφος του δάσους και θα το στέγνωνε τελείως. Κι αυτό θα έκανε τους πάντες να υποφέρουν.

Συνεπώς, κάθε δέντρο είναι πολύτιμο για την κοινότητα και αξίζει να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Ως εκ τούτου, η κοινότητα στηρίζει ακόμα και τα άρρωστα δέντρα και τα τροφοδοτεί με θρεπτικά συστατικά μέχρι να ανακάμψουν. Την επόμενη φορά ίσως πρέπει να γίνει το αντίστροφο και να χρειάζεται βοήθεια το δέντρο-βοηθός.

Peter Wohlleben, Η Μυστική Ζωή των Δέντρων

μτφ. Γιώτα Λαγουδάκου, Πατάκης, 2017

Διαβάστε περισσότερα…

The Nisyros Sessions III

3 Νοεμβρίου, 2020

Είμαστε από νερό. Η ζωή ανάβλυσε από το νερό. Τα ποτάμια είναι το αίμα που τρέφει τη γη, και από νερό είναι τα κύτταρα που μας σκέφτονται, τα δάκρυα που μας κλαίνε και η μνήμη που μας θυμάται. Η μνήμη μας αφηγείται πως οι έρημοι του σήμερα ήταν τα δάση του χθες, και πως η ξηρασία στον κόσμο ήταν κάποτε υγρασία, εκείνους τους μακρινούς καιρούς όπου το νερό και η γη δεν ήταν κανενός, και ανήκαν σε όλους. Ποιος ιδιοποιήθηκε το νερό; Ο πίθηκος που είχε το ρόπαλο. Ο άοπλος πίθηκος πέθανε από το ρόπαλο του οπλισμένου. Αν δεν με απατά η μνήμη μου, έτσι αρχίζει η ταινία 2001, Οδύσσεια του διαστήματος. Λίγο καιρό αργότερα, το 2009, ένα διαστημόπλοιο ανακάλυψε νερό στο φεγγάρι. Η είδηση επιτάχυνε τα σχέδια κατάκτησης. Καημένο φεγγάρι…

Eduardo Galeano, Οι Μέρες Αφηγούνται

μτφ. Ισμήνη Κανσή, Πάπυρος, 2012

Διαβάστε περισσότερα…

The Rhodes Sessions

5 Οκτωβρίου, 2020

Μόλις δέσει το πλοίο, το πρώτο πράγμα που βλέπω είναι ένα παράπηγμα από λαμαρίνα. Η Μαρίνα μου μεταφράζει αυτό που έχει γράψει κάποιος στον τοίχο. Λέει: «Η γλυκιά ζωή». Παντού βλέπεις μόνο πασάλους και σανίδες, από πάνω είναι τοποθετημένες τσιμεντένιες πλάκες γεμάτες τρύπες. Η σκουριά τρώει σιγά σιγά τα θεμέλια. Κάτω από τα ανοιχτά μας αυτοκίνητα βροντάνε τα μαδέρια. Όλα θυμίζουν το 1919: Ακόμα και η ηχώ της ιστορίας κάνει θόρυβο, όπως τα φορτηγάκια που τρέχουν εδώ φορτωμένα με κοτρόνες.

Hans Magnus Enzensberger, Αναβρασμός

μτφ. Σπύρος Μοσκόβου, Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, 2016

Διαβάστε περισσότερα…

The Kos Sessions

14 Σεπτεμβρίου, 2020

What distinguishes the various members of the ideological family descended from humanism and the Enlightenment, liberal, socialist, communist, or anarchist, is not the gentle anarchy which is the utopia of all of them, but the methods of achieving it.

Eric Hobsbawm, The Age of Revolution, 1789-1848

Orion Publishing Co, 1995

Διαβάστε περισσότερα…

The Chania Sessions XXIX

20 Ιουλίου, 2020

Είναι το καλοκαίρι· τώρα που, ύστερ’ απ’ τους ανοιξιάτικους οργασμούς, μεστώνουν οι ορμές. Τα δόντια, καθώς δαγκώνουν τους καρπούς, λες και βουτούν σε χυμούς ανθρώπινου κορμιού. Οι επίμονοι ιδρώτες σκορπούν οσμές γονιμικά ερεθιστικές. Τα λεύτερα κορμιά προσφέρονται στο χάδι του ανέμου, του ήλιου, του ματιού. Προκαλούν το άγγιγμα του χεριού που θα τα ταράξει· γυρεύουν την πανίσχυρη συνουσία, που θα τα λυτρώσει από το γενετήσιο εφιάλτη. Είναι το καλοκαίρι. Οι άνθρωποι με μάτια ανήσυχα κοιτούν τους ορίζοντες, αναζητώντας το σύννεφο με τη βροχή· λαχταρώντας το δροσερό νερό, που θα τους λυτρώσει απ’ τις δυναμικές ατονίες τους. Με ψυχές λαφιασμένες γυρεύουν ένα παρήγορο ύπνο, που δε λέει να ‘ρθει. Τα κρεβάτια είναι πολύ στενά, τα σεντόνια πολύ ζεστά, τα κορμιά πολύ υγρά. Η μέρα έρχεται γρήγορα, να ξεδιαλύνει τα πονηρά όνειρα· κι η νύχτα αργά, να χύσει βάλσαμο στις ανησυχίες. Είναι το καλοκαίρι…

Μ. Καραγάτσης, Η Μεγάλη Χίμαιρα

Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1953

Διαβάστε περισσότερα…

The Paris Sessions II

2 Ιουνίου, 2020

«…Και κάτι άλλο: να θυμάσαι τους μενεξέδες που φυτέψαμε, δεν έχει πιο ταπεινό λουλούδι απ’ αυτό. Έτσι να ‘σαι στη ζωή σου-το κεφάλι μην το σηκώνεις πάνω από κει που βαστάει ο λαιμός σου». Κι αν ο λαιμός σου ψηλώνει γρήγορα σαν τ’ αγριόχορτα ύστερ’ απ’ τη βροχή, πως καταφέρνεις να κρυφτείς; Πως μπορεί κανείς να φυλαχτεί απ’ τα όνειρά του; Δεν είναι κεραυνός να να χώσεις το κεφάλι κάτω απ’ τα κεραμίδια, δεν είναι κάψα του καλοκαιριού που δίνει σημάδι απ’ το πρωί ώστε να βρέξεις ένα ψάθινο καπέλο και να το φοράς κάτω απ’ το λιοπύρι. Τα όνειρα έρχονται νύχτα και σε πνίγουν με καπνό. Είσαι μια εργατική μέλισσα κι αυτά σε ναρκώνουν. Η ψυχή σου είναι το μέλι που σου το κλέβουν. Πίσω απ’ τη μάσκα με το τούλι του μελισσοκόμου, τα όνειρα κρύβουν το πραγματικό τους πρόσωπο. Μαθαίνεις την αλήθεια γι’ αυτά όταν σε έχουν πια λεηλατήσει.

Ισίδωρος Ζουργός, Λίγες και Μία Νύχτες

εκδ. Πατάκη, 2017

Διαβάστε περισσότερα…

The Paris Sessions I

1 Ιουνίου, 2020

Και να μην έρθουν να σου πουν «Δεν ήξερα». Στις λοταρίες του λούνα παρκ υπάρχει ένας μεγάλος τροχός που τον γυρίζει ο ιδιοκτήτης. Ποντάρεις σ’ έναν αριθμό και κερδίζεις, «Έλα, τώρα, που γυρίζει», φωνάζει ο ιδιοκτήτητς στους περαστικούς για να τους δελεάσει. Για δεκαετίες τρέμαμε ότι ο τροχός θα σταματούσε στο δικό μας αριθμό. Όμως εκείνος σταματούσε πάντοτε στου διπλανού. Αναστενάζαμε ανακουφισμένοι. Τη γλυτώσαμε κι αυτή τη φορά, ο τροχός δεν σταμάτησε σ’ εμένα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να βρίσκομαι στο στόχαστρο. Είμαι αθώος. Είναι ένοχος. Άγνωστο γιατί. Αφού τον συνέλαβαν σημαίνει ότι είναι ένοχος. Κανείς δεν έδινε την παραμικρή σημασία σ’ αυτά τα θύματα, σ’ αυτούς τους μάρτυρες, όσο ήταν ζωντανοί- δεν μετρούσαν περισσότερο απ’ το φύλλο ενός δέντρου. Όσοι μπορούσαν να κάνουν κάτι δεν κούνησαν ούτε το μικρό τους δαχτυλάκι για να τους βοηθήσουν. Τώρα που έχουν πεθάνει, ο κόσμος μιλάει συνέχεια γι’ αυτούς. Τόσο που αναρωτιέται κανείς γιατί ασχολούμαστε περισσότερο με τους πεθαμένους, παρά με τους ζωντανούς. Ίσως γιατί μας βγάζουν απ’ το λήθαργο και ζητούν δικαιοσύνη.

Jean-Michel Guenassia, Η Λέσχη των Αθεράπευτα Αισιόδοξων

μτφ. Φωτεινή Βλαχοπούλου, εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2011

Διαβάστε περισσότερα…

The Brussels Sessions V

28 Μαρτίου, 2020

«Κοίτα να δεις που μ’ όλη αυτή την ιστορία παραλίγο να το ξεχάσω. Σου ‘φερα δυο βιβλία.»

Τα μάτια του γέρου άστραψαν.

«Αγάπης;»

Ο οδοντογιατρός έγνεψε ναι.

Ο Αντόνιο Χοσέ Μπολίβαρ διάβαζε ιστορίες αγάπης, κι ο οδοντογιατρός του ‘φερνε βιβλία σε κάθε του ταξίδι.

«Είναι λυπητερά;» ρωτούσε ο γέρος.

«Μέχρι δακρύων» τον διαβεβαίωνε ο οδοντογιατρός.

«Με ανθρώπους που αγαπιούνται αληθινά;»

«Όπως κανείς δεν έχει αγαπηθεί πότε.»

«Που υποφέρουν;»

«Αβάσταχτα.»

Luis Sepúlveda, Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης

μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, opera, 2012

Διαβάστε περισσότερα…

The Luxembourg Sessions

10 Μαρτίου, 2020

– Δεν θέλω να πάω στο σπίτι μου κι ούτε μ’ αρέσει να κάθομαι δίπλα στη φωτιά. Όταν βρίσκομαι μέσα, δεν έχω τι να κάνω κι ούτ’ έχω όρεξη να πέφτω για ύπνο, είπα: μ’ αρέσει να στέκομαι όπως τώρα ολομόναχος στο σκοτάδι χωρίς να κάνω τίποτα.

«…Κι αυτό έκανα. Γιατί πάντοτε περπατούσα ολομόναχος τις νύχτες και την έστηνα στις γωνίες. Μ’ άρεσε να τριγυρνώ στην πόλη μετά τα μεσάνυχτα μες στην υγρασία, όταν οι δρόμοι ήταν έρημοι και στα παράθυρα είχανε σβήσει τα φώτα· τελείως μόνος αλλά ζωντανός, επάνω απ’ τις γυαλιστερές γραμμές των τραμ στη νεκρωμένη κι άδεια Χάι Στρητ, κάτω απ’ το φως του φεγγαριού, με μια θλίψη απέραντη μέσα απ’ τους υγρούς δρόμους, εκεί κοντά στο στοιχειωμένο Εμπενέζερ Τσάπελ. Και τότε ήταν που ένιωσα όσο ποτέ άλλοτε να είμαι κι εγώ κομμάτι κάποιου κόσμου μακρινού και τόσο καταπιεσμένου, που πλημμύριζα από αγάπη, περηφάνια, ταπεινοφροσύνη και υπέφερα, όχι για τον εαυτό μου, μα για κάθε ζωντανό πλάσμα πάνω στη γη που το συμπονούσα όπως και κάθε τι που δεν αισθανόταν, εκεί ψηλά στο χάος στους αστερισμούς: τον Άρη, την Αφροδίτη, τον Μπράζιλ τον Σκάλλυ και τους ανθρώπους από την Κίνα ως το Σαίντ Τόμας· όμως αδιαφορούσα για τα κορίτσια- που ήταν πρόθυμα για όλα- μα και για τους φαντάρους, τους κουτσαβάκηδες, τους χωροφύλακες, τους καχύποπτους «νταβατζήδες» που κάνανε τράμπα τα τεφτέρια των στοιχημάτων, τις πρόστυχες ξεφτιλισμένες γυναίκες που μοστράριζαν ακουμπισμένες στον τοίχο του Μουσείου, μόνο…για ένα φλιτζάνι τσάι, αλλά και τις άψογες, τις απλησίαστες γυναίκες (στα φιγουρίνια μόδας- τρία μέτρα μπόι) που κολυμπούσαν νωχελικά με τις ατσάκιστες κι αστραφτερές «δημιουργίες…» ανάμεσα από ατσάλι, γυαλί και βελούδο.

Άλλοτε ακουμπούσα στον τοίχο ενός εγκαταλειμένου και ετοιμόρροπου σπιτιού σε κάποια γειτονιά ή με την ψυχή στα δόντια περιπλανιόμουνα ανάμεσα από τ’ άδεια δωμάτιά του, στεκόμουν ακίνητος πάνω στις σκάλες ή κοιτούσα απ’ τα σαραβαλιασμένα παράθυρα, στη θάλασσα, στο κενό και τα φώτα που σβήνανε ένα ένα στις λεωφόρους. Μπορεί όμως και να τριγυρνούσα βαριεστημένος σε κάποιο μισόχτιστο σπίτι, με τον ουρανό κολλημένο στη σκεπή, τις γάτες γαντζωμένες στις σκάλες και τον αέρα να σαλεύει στις κρεβατοκάμαρες, ανάμεσα απ’ τα γυμνά σα κόκαλα ντουβάρια.»

– Για πες μου τώρα κι εσύ, τον ρώτησα, γιατί δεν είσαι στο σπίτι σου;

– Δεν μ’ αρέσει το σπίτι μου…

Dylan Marlais Thomas, Portrait of the artist as a young dog

μτφ. Δενδρινού Βένια, εκδ. Πρόσπερος, 1980

Διαβάστε περισσότερα…

The Chania Sessions XXVIII

4 Φεβρουαρίου, 2020

Δεν είπα τίποτα απ’ ό,τι σκέφτηκα, θα φαινόμουν ανόητα παρορμητικός. Πως να μιλήσω για προσωπικές ματαιώσεις, ότι όχι, δεν έγιναν όπως σχεδίαζα τα πράγματα, δεν απέκτησα Γκρένενταλ, δεν έμαθα ποτέ να οδηγώ, και δεν υπήρξε στη ζωή μου μόνιμος σύντροφος- ούτε καν το οικόσιτο ζώο που φανταζόμουν-, εξομολογήσεις, δηλαδή, περισσότερο μεμψίμοιρες παρά διαφωτιστικές. Κανείς δεν ενδιαφέρεται να ακούσει τι έμεινε ανεκπλήρωτο, ή αν, σαν ένα είδος κηδεμόνα, φροντίζουμε πάντα εκείνο το παιδί, που όχι μόνο δεν έπαψε να μας ακολουθεί, αλλά μιλά, αποφασίζει και εμφανίζεται στη θέση μας. 

Η Αθανασία των Σκύλων, Κώστας Μαυρουδής

εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2013

Διαβάστε περισσότερα…