Μετάβαση στο περιεχόμενο

The Tallinn Sessions

21 Απρίλιος, 2019

Κι όχι μόνο δεν είχε φτάσει η συντέλεια του κόσμου κι ήμασταν ζωντανοί την άλλη μέρα, αλλά το παράδοξο είναι ότι ήμασταν πιο ζωντανοί από ποτέ. Ο πόλεμος, πριν αρχίσει ν’ ανοίγει καινούριες πληγές, έκλεινε κάμποσες παλιές: μας έβγαλε απ’ τη νάρκη μας, η ζωή μας πήρε νόημα, δε ζούσαμε πια άσκοπα τρώγοντας και πηγαίνοντας στο αποχωρητήριο σαν τα ζώα. Ο κίνδυνος ξύπνησε μέσα μας αισθήματα που δεν υπήρχαν πριν ή υπήρχαν και δεν το ξέραμε.

Το τρίτο στεφάνι, Κώστας Ταχτσής
εκδ. Εξάντας, 1987

Διαβάστε περισσότερα…

The Helsinki Sessions

16 Απρίλιος, 2019

Από το Σαν Αντόνιο δε λος Κόμπρες, οι σκιές τεντώνονται, σέρνονται σαν σκοτεινές γλώσσες και ήδη γλύφουν τα χιλιανά σύνορα. Σκέφτομαι τις κόρες του Οράσιο. Τις φαντάζομαι να δέχονται με αγάπη τα λείψανα του πατέρα τους για να τα θάψουν, για να κλείσουν την απαίσια και μακάβρια εποχή της αβεβαιότητας που τους πίκρανε τα παιδικά κι εφηβικά τους χρόνια. Τους μιλώ, λοιπόν, από την όχθη της αβύσσου, κι αισθάνομαι ότι με τη φωνή μου ενώνεται κι αυτή του αρχαίου θεού Ίντι. Γεια σας, συντρόφισσες, τους λέμε, αμέτε τώρα να θάψετε ό,τι έμεινε από τον πατέρα και τον άνδρα. Αυτά τα οστά, κι ας έχουν σπάσει απ’ τα χτυπήματα, είναι άθικτα, ακέραια, γιατί έφεραν το σώμα ενός Συντρόφου κι εξακολουθούν να φέρουν το σώμα της αξιοπρέπειας αυτής της χώρας.

Η τρέλα του Πινοτσέτ, Luis Sepúlveda
μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera, 2017

Διαβάστε περισσότερα…

The Thessaloniki Sessions II

22 Ιανουαρίου, 2019

Just come back, I was thinking. You’ve been gone long enough. Just come back. I will stop traveling; I will wash your clothes.

Patti Smith, M Train

Διαβάστε περισσότερα…

The Auschwitz-Birkenau Sessions II

14 Ιανουαρίου, 2019

«Δεν ξέρω πού βρίσκεται το κακό και αδυνατώ να εξηγήσω την αγνωστικιστική μου σύγχυση. Μου λείπουν τα φιλοσοφικά εργαλεία για να συνεχίσω προς αυτή την κατεύθυνση. Επιμένω να ψάχνω πού εδρεύει το κακό, και είμαι σίγουρος ότι δεν κατοικεί στο εσωτερικό του κάθε ανθρώπου. Μήπως στο εσωτερικό πολλών ανθρώπων; Το κακό είναι καρπός μιας διεστραμμένης βούλησης; Ή μήπως προέρχεται από τον διάβολο, ο οποίος μπολιάζει με αυτό τους ανθρώπους που του φαίνονται επιρρεπείς, όπως πίστευε, προφανώς, ο καημένος ο Ματίας Αλπέρτς με τα δακρυσμένα μάτια; Το πρόβλημα είναι ότι διάβολος δεν υπάρχει. Και ο Θεός πού είναι; Ο αυστηρός Θεός του Αβραάμ, ο ανεξήγητος Θεός του Ιησού, ο σκληρός και στοργικός Αλλάχ …. Αρκεί να ρωτήσουμε τα θύματα οποιασδήποτε διεστραμμένης πράξης. Αν ο Θεός υπήρχε, η αδιαφορία του για τις συνέπειες του κακού θα ήταν σκανδαλώδης. Τι λένε γι’αυτό οι θεολόγοι; Όση ποίηση κι αν χρησιμοποιήσουν, στο τέλος φτάνουν στα όριά τους: το απόλυτο κακό, το σχετικό κακό, το φυσικό κακό, το ηθικό κακό, το κακό του σφάλματος, το κακό του πόνου … Θεέ μου. Θα ήταν για γέλια, αν το κακό δεν συνοδευόταν από πόνο. Και οι φυσικές καταστροφές είναι κι εκείνες κακό; Είναι άλλου είδους κακό; Και ο πόνος που προκαλούν είναι άλλου είδους πόνος;»

Confiteor, Jaume Cabré

μτφ. Ευρυβιάδης Σοφός, εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2016

Διαβάστε περισσότερα…

The Auschwitz-Birkenau Sessions I

10 Ιανουαρίου, 2019

«The sea of grief has no shores, no bottom; no one can sound its depths»

Primo Levi, If Not Now, When?

Διαβάστε περισσότερα…

The Kraków Sessions II

23 Νοέμβριος, 2018

Conversation I either heard or imagined during those days:
“A revolution from sea to sea. The whole country up in arms. And I intend to see it with my own eyes…”
“And will everything, everything change?’
“To the roots.”
“And we’ll no longer have to work for nothing?”
“Of course not.”
“Nor put up with being treated like animals?”
“No one will own anyone else.”
“And the rich?”
“There won’t be any more rich.”
“And then who is going to pay the poor for their crops?”
“There won’t be any more poor. Don’t you see?”
“No rich, no poor.”
“No poor, no rich.”
“But Guatemala won’t have any more people then. Because here, you know, whoever isn’t rich is poor”

Eduardo Galeano, Days and Nights of Love and War

Monthly Review Press, 2000

Διαβάστε περισσότερα…

The Kraków Sessions I

22 Νοέμβριος, 2018

Όταν κατάφερε να ξανάρθει σε επαφή με το κόμμα, στο μαντάτο «έχεις καεί, σύντροφε, κι αποφασίσαμε να σε βγάλουμε απ’ τη χώρα» απλώς κατένευσε, κι απ’ όλη τη συζήτηση που ακολούθησε δεν κράτησε παρά τη χώρα προορισμού (Μεξικό), καθώς και τη μέρα και τη διεύθυνση όπου έπρεπε να παρουσιαστεί για να παραλάβει ένα διαβατήριο και λίγα χρήματα.

Τις μέρες πριν απ’ το ταξίδι τις ξόδεψε σε εσπευσμένους αποχαιρετισμούς, γεμάτους ψέματα, γιατί η παρανομία απαιτούσε τη συνέχιση της φάρσας με τις ψεύτικες ζωές-τόσο πολλές, ώστε η προσωπικότητά σου εξαφανιζόταν μες στη θολούρα των επινοημένων πραγματικοτήτων. Η τελευταία ανάμνηση από τη Χιλή που δεν έλεγε να σβήσει, ήταν ένα απόγευμα στον ζωολογικό κήπο, με τον γιο του που’χε μόλις κλείσει τα έξι.

«Δεν μ’ αρέσει ο ζωολογικός κήπος» είπε ο μικρός.

«Ούτε εμένα. Ίσως για τους ίδιους λόγους».

«Όλα τα ζώα είναι στεναχωρημένα» πρόσθεσε ο μικρός.

«Ούτε στα ζώα ούτε στους ανθρώπους αρέσει να ‘ναι μέσα σε κλουβί» είπε χαϊδεύοντας το κεφάλι του γιου του, και δεν του άρεσε αυτός ο ελεεινός ορισμός της ελευθερίας.

Luis Sepúlveda, Το Τέλος της Ιστορίας

μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera, 2017

Διαβάστε περισσότερα…

The Wrocław Sessions

14 Νοέμβριος, 2018

 

Θα χαθείς. Δεν υπάρχει τελευταία κατοικία, δεν υπάρχει κηδεία, δεν υπάρχει ταφή, μόνο ένα ασταμάτητο σκόρπισμα, ένα ταξίδι που σπάει σε χίλια άλλα άσκοπα, ένα ταξίδι που σε πάει παντού χωρίς να σου προσφέρει δρόμο για να γυρίσεις στο σπίτι, αφού δεν υπάρχει σπίτι, υπάρχει μόνο αυτό το κρύο νησί και ο σκοτεινός εαυτός σου ίσα που κρατιέται πάνω του, ώσπου ν’ αρχίσεις κι εσύ να ουρλιάζεις σαν τον αέρα και να μιμείσαι τη μοναξιά του.

Hannah Kent, Έθιμα Ταφής

μτφ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος, 2014

Διαβάστε περισσότερα…

The Prague Sessions II

12 Νοέμβριος, 2018

«Στο γνωστό μυθιστόρημά του “Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι”, ο Μίλαν Κούντερα λέει κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό και σωστό για τη φύση της ανθρώπινης καλοσύνης:

Η πραγματική καλοσύνη στον άνθρωπο μπορεί να εμφανιστεί ελεύθερα και καθαρά μόνον σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν δύναμη. Η πραγματική ηθική δοκιμασία της ανθρωπότητας (η πιο ουσιαστική και τόσο βαθιά κρυμμένη ώστε να μην τη βλέπουμε) έγκειται στη σχέση του ανθρώπου με όσους είναι στο έλεός του: τα ζώα. Και εκεί ακριβώς έγκειται και η μεγαλύτερη αποτυχία του ανθρώπου. Είναι τόσο θεμελιώδης αυτή η αποτυχία, ώστε όλες οι υπόλοιπες αποτελούν απλώς τη φυσική της συνέπεια.

Κρίνω τους ανθρώπους πάντα με βάση το πώς συμπεριφέρονται σε όσους είναι πιο αδύναμοι από τους ίδιους. Κρίνω τον πλούσιο στο εστιατόριο από το πώς συμπεριφέρεται στους σερβιτόρους. Κρίνω τον διευθυντή του γραφείου από το πώς φέρεται στους υφισταμένους του. Μαθαίνεις πολλά για έναν άνθρωπο αν τον παρατηρείς από αυτή τη σκοπιά. Αλλά ακόμη και σ’ αυτή την περίπτωση, δεν έχεις ακριβή εικόνα. Ο σερβιτόρος που τον πρόσβαλε ο πελάτης μπορεί να φτύσει μέσα στη σούπα του. Οι υφιστάμενοι μπορεί να μην κάνουν καλά τη δουλειά τους κι έτσι να δημιουργούν προβλήματα στον προϊστάμενό τους σε σχέση με τον δικό του προϊστάμενο. Είναι αλήθεια ότι μαθαίνεις πολλά για κάποιον από το πώς φέρεται σε όσους έχουν λιγότερη δύναμη από τον ίδιο, αλλά μαθαίνεις περισσότερα από το πώς φέρεται σε όσους δεν έχουν καμία δύναμη απολύτως. Αυτούς που βρίσκονται σε απόλυτη αδυναμία. Και, όπως επισημαίνει και ο Κούντερα, τα πιο προφανή θύματα είναι τα ζώα.

Mark Rowlands, Ο Φιλόσοφος και ο Λύκος

μτφ. Ελένη Βαχλιώτη, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2008

Διαβάστε περισσότερα…

The Prague Sessions I

12 Νοέμβριος, 2018

Γιατί είμαι εδώ; Μετά από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια τυφλής εξέλιξης χωρίς λογική, το σύμπαν δημιούργησε εμένα. Άξιζε τον κόπο; Πολύ αμφιβάλλω. Αλλά είμαι εδώ, έτσι κι αλλιώς, και λέω «Άντε και γα…!», όταν οι θεοί δεν μου δίνουν πια καμιά ελπίδα, όταν ο Κέρβερος που φυλάει την πύλη της κόλασης με έχει αρπάξει από το λαιμό και με έχει καρφώσει στο έδαφος. Δεν είναι οι πιο ευτυχισμένες στιγμές της ζωής μου. Είναι όμως οι καλύτερες γιατί είναι οι πιο σημαντικές. Και είναι σημαντικές από μόνες τους, όχι επειδή παίζουν κάποιον υποθετικό ρόλο που καθορίζει ποιος είμαι. Αν αξίζω να βρίσκομαι εδώ, αν αξίζει τον κόπο του σύμπαντος να με έχει δημιουργήσει, σε αυτές τις στιγμές το οφείλω.

Η ελπίδα είναι ένας πωλητής μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, μόνο που πουλάει την ανθρώπινη ύπαρξη αντί για αυτοκίνητα. Είναι φιλική και βολική, όπως ο πωλητής. Και εξίσου αφερέγγυα. Το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή μας είναι αυτό που μένει από εμάς όταν δεν υπάρχει πλέον καμία ελπίδα. Στο τέλος, ο χρόνος μας τα παίρνει όλα. Όλα όσα αποκτήσαμε με το ταλέντο, την εργατικότητα και την τύχη μας. Μας παίρνει τη δύναμη, τις επιθυμίες, τους στόχους, τα σχέδια, την ευτυχία, ακόμα και την ελπίδα. Οτιδήποτε κι αν έχουμε, θα μας το πάρει ο χρόνος. Το μόνο που δεν θα μας πάρει είναι αυτό που είμαστε στις καλύτερές μας στιγμές.

Mark Rowlands, Ο Φιλόσοφος και ο Λύκος

μτφ. Ελένη Βαχλιώτη, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2008

Διαβάστε περισσότερα…