Μετάβαση στο περιεχόμενο

The Nisyros Sessions II

5 Σεπτεμβρίου, 2019

Έχω ακουστά πως τον παλιό καιρό αραδιάζουνταν κάθε δειλινό στα περιβόλια του χαρεμιού οι γυναίκες, νιολουσμένες, μυρωμένες, με ανοιχτό το στήθος, και κατέβαινε ο Σουλτάνος να διαλέξει. Κρατούσε ένα μαντηλάκι, το’ χωνε στην αμασκάλη καθεμιάς κι ύστερα το μυρίζουνταν· και διάλεγε τη γυναίκα που η μυρωδιά της, το βράδυ εκείνο, του άρεσε πιο πολύ.

Τέτοιες αραδιάστηκαν μπροστά μου κι οι χώρες.

Σβαρνίζω με βίαιη αρπαχτική ματιά το χάρτη· πού να πάμε; ποιά στεριά, ποιά θάλασσα να πρωτοδούμε; Όλες οι χώρες απλώνουν τα χέρια και με καλνούν· δόξα σοι ο θεός, μεγάλος είναι ο κόσμος, ό,τι θεν ας λέν οι τεμπέληδες, μεγάλη κι η ζωή του ανθρώπου, έχουμε καιρό να δούμε και να χαρούμε όλες τις χώρες·

ας αρχίσουμε από την Ελλάδα!

Αναφορά στον Γκρέκο, Νίκος Καζαντζάκης

Διαβάστε περισσότερα…

The Nisyros Sessions I

5 Σεπτεμβρίου, 2019

Ο Μπέιζελ διασχίζει το κατώφλι του σπιτιού του σκεπτικός, τον απασχολούν οι σκουριασμένοι μεντεσέδες που τρίζουν σε κάθε άνοιγμα της εξώπορτας, τα πεσμένα φύλλα που έχουν φράξει τις υδρορροές και το σπίτι που θέλει δυο χέρια βάψιμο, κι είναι μήνες τώρα που στοιβάζονται οι μικροδουλειές, τις αφήνει να αβγατίσουν να μη χωρούν άλλη καθυστέρηση κι αναβολή, να τον τραβήξουν από τον λήθαργο της στωικότητας, μια μέρα ακόμη, άλλη μια μέρα, λίγο ακόμη, κι ανασηκώνει το βλέμμα και συναντούν τα μάτια του την εύλογη απορία της Λητώς, γιατί είναι χαμένος σε σκέψεις αλλεπάλληλες που παραμορφώνουν το πρόσωπό του, κι είναι πρώτη φορά που αισθάνεται πως δεν μπορεί να κρυφτεί από τίποτα κι από κανέναν, ούτε να κρύψει την αποστροφή του για τον άνθρωπο που πήρε και έγινε σιγά σιγά, πού πήγαν τα χρόνια και τα όνειρά του, ποιος και γιατί του στέρησε την ξεγνοιασιά, και ποιο είναι το ψηλό ξανθό κορίτσι, που τόσο δεν του μοιάζει και τον αποκαλεί μπαμπά, ούτε εκεί τα κατάφερε, να δώσει ζωή από τη ζωή του, να φυτρώσει ο σπόρος που έραινε σεντόνια και προφυλακτικά, και η αποτυχία τον κατακλύζει σαν δεύτερο ρούχο, μεσοφόρι που τον σφίγγει και του υπενθυμίζει τα περιττά του κιλά που του έχουν γίνει σωσίβιο φορετό και τάχα τον γλυτώνουν από φουρτούνες και φουσκοθαλασσιές, κι ο Μπέιζελ που το κολύμπι τ’ αγαπούσε από παιδί, ιδίως το ύπτιο, θυμάται τον πατέρα του να του μαθαίνει να επιπλέει στο θαλασσινό νερό το καλοκαίρι του ’46 στο Τάμπας της Φλόριντα και να του μιλά για πρώτη και στερνή φορά για το χαροκαμένο νησί με τις σταχτιές πέτρες και τα λευκά διάσπαρτα σπίτια, το κοιμώμενο ενεργό ηφαίστειο που κοχλάζει τα βράδια, και το χωριό τους πάνω στη ράχη του ηλιοβασιλέματος στο Εμπορειό, και σαν πήραν τον δρόμο της επιστροφής με το νοικιασμένο Σεντάν στον αυτοκινητόδρομο Ι-95, ο Αντώνης δεν είπε ούτε άρθρωσε κουβέντα, γιατί ένα πένθος βαρύ του σφράγισε το στόμα, και σ’ όλη τη διαδρομή βαστούσε γερά το τιμόνι και θρηνούσε το σώμα της νεκρής του μάνας που πήγε άκλαυτο, και συνάμα το δικό του, που θα λίπαινε, «χους ει και εις χουν απελεύσει», με τη σάρκα του μια ξένη κι αφιλόξενη γη.

Δενδρίτες, Κάλλια Παπαδάκη

ΠΟΛΙΣ, 2015

Διαβάστε περισσότερα…

The Chalki Sessions

27 Αύγουστος, 2019

το κορίτσι μου με τα σκληρά μακριά μάτια είναι ψηλό καθώς στέκεται, με τα μακριά σκληρά της χέρια σιωπηλά να μένουν στο φόρεμά της, για τον ύπνο καλά, είναι γεμάτο εκπλήξεις το σώμα της μακρύ σκληρό όταν μου χαρίζει, σαν σύρμα ηλεκτροφόρο λευκό ένα σκληρό μακρύ χαμόγελο κάνει κάποιες φορές να καθαρίζουν χαρωπά μέσα μου οδύνες φοβερές, κι εύκολα φτάνει απ’ των ματιών της τον θόρυβο απαλό η αδημονία μου στα άκρα- το κορίτσι μου είναι ψηλό και λυγερό, με πόδια αδύνατα και μοιάζει με κισσό που ξόδεψε στον φράχτη του περιβολιού μιαν ολόκληρη ζωή, προορισμένος να πεθάνει.           Όταν πλαγιάζουμε βλοσυροί αρχίζει να συστρέφεται και να τυλίγεται γύρω μου μ’ αυτά τα πόδια, το πρόσωπο και το κεφάλι μου αρχίζει να φιλά. η ζωή εφορμά καταπάνω μου

λοιπόν ας φιληθούμε: ερωτικά ποιήματα, e.e. cummings

μτφ. Χάρης Βλαβιανός, Γιάννης Δούκας, εκδ. Πατάκη, 2014

Διαβάστε περισσότερα…

Εn el Camino Portugués III

2 Αύγουστος, 2019

Φάε σοκολάτα, κοριτσάκι,

φάε σοκολάτα!

Πέρα απ’ τις σοκολάτες δεν υπάρχει

άλλη μεταφυσική στον κόσμο.

Τα ποιήματα του ‘Αλβαρο ντε Κάμπος, Fernando Pessoa

μτφ. Μαρία Παπαδήμα, εκδ. Gutenberg, 2014

Διαβάστε περισσότερα…

Εn el Camino Portugués II

31 Ιουλίου, 2019

Μερικές φορές δεν μπορώ να πιστέψω στ’ αφτιά μου. Αυθεντικοί εκπρόσωποι του σοσιαλιστικού ενωτικού κόμματος (PSUC) μου εξήγησαν ότι σήμερα στην Ισπανία δεν υπάρχει καμιά επανάσταση. Αυτοί οι άνθρωποι, με τους οποίους έκανα σήμερα μια μεγάλη συζήτηση, δεν είναι, όπως θα μπορούσε να υποτεθεί, παλιοί Καταλανοί σοσιαλδημοκράτες, αλλά ξένοι κομμουνιστές. Γι’ αυτούς η Ισπανία βρίσκεται σε μια περίεργη κατάσταση: η κυβέρνηση αγωνίζεται ενάντια στον ίδιο το στρατό της, αυτό είναι όλο. Τους ανέφερα μερικά γεγονότα: ότι οι εργάτες είχαν οπλιστεί, ότι η κρατική διοίκηση είχε περάσει στα χέρια επαναστατικών επιτροπών, ότι χιλιάδες άνθρωποι εκτελούνται χωρίς δίκη, ότι εργοστάσια και τσιφλίκια έχουν απαλλοτριωθεί και διοικούνται από τους μισθωτούς σκλάβους. Αν αυτό δεν ήταν επανάσταση, τότε τι θα έπρεπε να εννοεί κανείς με τον όρο επανάσταση; Μου απάντησαν ότι γελιέμαι. Όλα αυτά δεν έχουν καμιά πολιτική σημασία. Πρόκειται μόνο για μέτρα ανάγκης, χωρίς πολιτικό περιεχόμενο. Αναφέρθηκα στη στάση της κεντρικής επιτροπής του κομμουνιστικού κόμματος στη Μαδρίτη, που χαρακτήριζε το σημερινό κίνημα «αστική επανάσταση», κάτι τέλος πάντων που έδειχνε ότι πρόκειται για μια επαναστατική διαδικασία. Οι κομμουνιστές του PSUC όμως δεν δίστασαν καθόλου να διαψεύσουν τους ηγέτες τους. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν κομμουνιστές, που στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια είχαν ανακαλύψει σε ολόκληρο τον κόσμο επαναστατικές καταστάσεις και κει ακόμα που, στην πραγματικότητα, δεν μπορούσε καν να γίνει λόγος για κάτι τέτοιο (και όπου όμως δημιούργησαν έτσι τεράστιες ζημιές), δεν μπορώ να καταλάβω πως αυτοί οι κομμουνιστές εδώ, όπου για πρώτη φορά ξέσπασε μια επανάσταση στην Ευρώπη μετά από το 1917 με τη ρώσικη επανάσταση, δεν καταλαβαίνουν τι έχει συμβεί.

Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας, Hans Magnus Enzensberger

μτφ. Νίκος Δεληβοριάς, εκδ. ΟΔΥΣΣΕΑΣ, 2005

Διαβάστε περισσότερα…

Εn el Camino Portugués I

27 Ιουλίου, 2019

Υπάρχει κάτι το συναρπαστικό σ’ αυτό που μπορεί να προκαλέσει ο ηθικός πόνος σε κάποιον που εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται αδύναμο ή άβουλο άτομο. Και είναι πιο ύπουλο απ’ αυτό που προκαλεί ακόμα και η σωματική αρρώστια επειδή δεν υπάρχει ενδοφλέβια μορφίνη ή ενδοραχιαία αναισθησία ή ριζική εγχείρηση για να το ανακουφίσει. Έτσι και σε πιάσει τούτος ο πόνος, θαρρείς πως μόνο ο θάνατος μπορεί να σ’ απαλλάξει απ’ αυτόν. Ο ώμος ρεαλισμός του δεν συγκρίνεται με τίποτα.

Το Ανθρώπινο Στίγμα, Philip Roth

μτφ. Τρισεύγενη Παπαϊωάννου, εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2013

Διαβάστε περισσότερα…

The Porto Sessions

22 Ιουλίου, 2019

1ος ΦΙΛΟΣ (πίνοντας κονιάκ και σόδα, κάτω από τα δέντρα, στα τραπεζάκια στην άκρη του νερού): Συνάδελφε, με όλα αυτά τα θερινά κυνικά καύματα, που κάνουν την οξύτητα του νου να στομώνει, καιρός να πάρουμε μια ανάσα από την άχαρη μελέτη της πραγματικότητας των ανθρωπίνων… Ας κινήσουμε για τις πεδιάδες του ονείρου, ας περιπλανηθούμε σε αυτούς τους ροδογάλανους ρομαντικούς λόφους, εκεί όπου υψώνονται τα ερείπια του πύργου του υπερφυσικού, και όπου τα ολόδροσα βρύα έρχονται να καλύψουν τα ερείπια του ιδεαλισμού… Έφτασε η στιγμή για τη φαντασία στην τέχνη μας!…

2ος ΦΙΛΟΣ: Με νηφαλιότητα, όμως, συνάδελφε και με μέτρο!… Και, όπως και στις σοφές και αξιολάτρευτες αλληγορίες της Αναγέννησης, επιτρέποντας, διακριτικά, να παρεισφρήσει κάποια ηθικοπλαστική παραίνεση…

Ο Μανδαρίνος, Eça de Queirós

μτφ. Νίκος Πρατσίνης, εκδ. Νήσος, 2012

Διαβάστε περισσότερα…

The Bergamo Sessions

10 Ιουλίου, 2019

Βασιλιάς:  Άμλετ, που είναι ο Πολώνιος;

Άμλετ: Σε δείπνο.

Βασιλιάς: Σε δείπνο; Που;

Άμλετ: Όχι εκεί που τρώει αλλά εκεί που τον τρώνε. Μια ολόκληρη σύγκλητος από σκουλήκια επικρατείας ήδη βυσσοδομούν επάνω του. Το σκουλήκι είναι ο αυτοκράτορας της ευωχίας. Παχαίνουμε όλα τα πλάσματα για να παχύνουμε εμείς, και παχαίνουμε εμείς για να παχύνουμε τα σκουλήκια. Ο τροφαντός βασιλιάς και ο λιπόσαρκος ζητιάνος κοσμούν το ίδιο μενού, δυο πιάτα στο ίδιο τραπέζι. Αυτό είναι το τέλος.

Βασιλιάς: Θεέ και Κύριε!

Άμλετ: Μπορεί να ψαρέψεις με το σκουλήκι που έφαγε βασιλιά και να φας το ψάρι που έφαγε το σκουλήκι.

Βασιλιάς: Τι θέλεις να πεις μ’ αυτό;

Άμλετ: Τίποτα. Να δείξω μόνο πως πραγματοποιείται μια βασιλική πομπή στα άντερα ενός ζητιάνου.

Άμλετ, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

μτφ. Διονύσης Καψάλης, εκδ. Gutenberg, 2015

Διαβάστε περισσότερα…

The Chania Sessions XXVII: Οπουδήποτε μακριά απ’ αυτόν τον κόσμο

22 Μαΐου, 2019

Αυτή η ζωή, ένα νοσοκομείο όπου ο κάθε ασθενής θέλει ν’ αλλάξει κρεβάτι· ο ένας θέλει να υποφέρει μπροστά στη σόμπα κι ο άλλος νομίζει ότι θα γιάνει αν κάτσει δίπλα στο παράθυρο. Εγώ πάντα πίστευα ότι θα πρέπει να νιώθω καλά εκεί ακριβώς όπου δεν είμαι, κι αυτό το ζήτημα της μετακίνησης είναι που συζητώ αδιάκοπα με την ψυχή μου.

Πες μου, ψυχή, φτωχή παγωμένη μου ψυχή, τι θα έλεγες να πας να μείνεις στη Λισαβώνα; Πρέπει να είναι ζεστά εκεί, και θα ξανανιώσεις σαν σαύρα. Η πόλη βρίσκεται στην άκρη της θάλασσας· λένε πως είναι χτισμένη από μάρμαρο και ότι οι άνθρωποι εκεί μισούν τόσο πολύ τη βλάστηση που ξεριζώνουν όλα τα δέντρα. Εκεί θα βρεις ένα τοπίο που ταιριάζει στο γούστο σου! Ένα τοπίο φτιαγμένο από φως και ορυκτά και υγρά να την καθρεφτίζουν!

Η ψυχή μου δεν απαντά.

Μιας και σου αρέσει τόσο η ηρεμία, να αντικρίζεις την κίνηση, δεν θα ‘θελες να μείνεις στην Ολλανδία, αυτή την ευλογημένη χώρα; Ίσως εκεί να βρεις την ξεγνοιασιά, στη χώρα που τις εικόνες της τόσο συχνά έχεις λατρέψει στις γκαλερί. Τι λες για το Ρότερνταμ, εσύ που τόσο αγαπάς τα δάση από κατάρτια, και τα αγκυροβολημένα πλοία στα θεμέλια των σπιτιών;”

Η ψυχή μου παραμένει σιωπηλή.

“Λες η Μπατάβια να σου αρέσει περισσότερο; Εκεί θα βρεις, μεταξύ άλλων, το πνεύμα της Ευρώπης χέρι χέρι με την τροπική ομορφιά.

Ούτε λέξη. Μήπως η ψυχή μου είναι νεκρή;

“Σε τέτοιο λήθαργο έχεις πέσει, λοιπόν, που δεν βρίσκεις ευχαρίστηση παρά μόνο στην αρρώστια σου; Αν είναι έτσι, ας το σκάσουμε σε χώρες ανάλογες του θανάτου. Ξέρω πως είναι, καημένη ψυχή! Ας μαζέψουμε τα μπογαλάκια μας κι ας ξεκινήσουμε για το Τόρνιο. Ας φτάσουμε και παρακάτω, ως την άκρη της Βαλτικής· ή ακόμα μακρύτερα από τη ζωή, αν είναι δυνατό· ας αράξουμε στον Πόλο. Ο ήλιος εκεί μόνο που λοξοκοιτά τη γη και η αργή εναλλαγή του φωτός και του σκοταδιού καταργεί την ποικιλία και αυξάνει τη μονοτονία, αυτό το μισό τίποτα. Εκεί θα μπορούμε να κάνουμε για ώρα μπάνιο μέσα στο σκοτάδι, ενώ για τη διασκέδασή μας το Βόρειο Σέλας θα μας στέλνει τις ρόδινες ακτίνες του που μοιάζουν με αντανάκλαση πυροτεχνημάτων από την Κόλαση!”

Επιτέλους η ψυχή μου ξεσπάει και σοφά μου φωνάζει: “Οπουδήποτε! Οπουδήποτε! Αρκεί να είναι μακριά απ’ αυτόν τον κόσμο!

Charles Baudelaire, N’ importe ou hors du monde

(δική μου μετάφραση)

Διαβάστε περισσότερα…

The Vilnius Sessions

10 Μαΐου, 2019

Ευχαρίστως θα τα παρατούσε τώρα, αλλά είναι λίγο αργά. Πολύ αργά: η μπάντα παιανίζει τις πρώτες νότες από ένα εμβατήριο. Οι αθλητές μπαίνουν στο στάδιο από την κεντρική πύλη κι αρχίζουν να παρελαύνουν μπροστά στις κερκίδες κάτω από ζητωκραυγές, όλοι ζωηρά ντυμένοι με τις ωραίες τους φόρμες. Αλλά όταν μόνο ένα άτομο εμφανίζεται πίσω από την πινακίδα Czechoslovakia, μόνο του και ντυμένο μόνο μ’ ένα σορτσάκι και μια ξεθωριασμένη φανέλα, το στάδιο πέφτει κάτω από τα γέλια. Οι έκτακτοι απεσταλμένοι βγάζουν το σημειωματάριό τους απ’ την τσέπη τους και σαλιώνουν τα χείλη τους στιλβώνοντας τα επίθετά τους για ν’ αποδώσουν καλά τη σκηνή.

Δρόμος αντοχής, Jean Echenoz
μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2010

Διαβάστε περισσότερα…