Skip to content

The Ankara Sessions

23 Αύγουστος, 2010

Έπειτα από πολλά χιλιόμετρα στο δρόμο έχω μία αρκετά καλή εικόνα της τούρκικης πραγματικότητας. Και μπορεί στη συλλογική συνείδηση η Ανατολή να ταυτίζεται με τα ράθυμα μεσημέρια με τάβλι και ρακή κάτω από τον ήλιο ή με τον φανατικό ισλαμιστή που πρόθυμα ανταποκρίνεται στο κάλεσμα του Ιμάμη, όλα αυτά όμως δεν είναι αλήθεια όσον αφορά τους κατοίκους των Τούρκικων μεγαλουπόλεων. Ή τουλάχιστον δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια…

                                                                                     

Καταρχάς η Άγκυρα μοιάζει αρκετά με την Αθήνα, αν και στο χειρότερο της. Για την ακρίβεια, κάπως έτσι θα ήταν τα Πατήσια, αν κάποτε ανακηρύσσονταν σε ανεξάρτητο κράτος: σπασμένα πεζοδρόμια, αυτοκίνητα πάνω στα πεζοδρόμια, οδηγοί που τρέχουν και κορνάρουν σαν τρελοί γράφοντας στα παπούτσια τους τους σηματοδότες, παντού δυνατός θόρυβος, ζέστη, σκόνη, αποπνικτικό νέφος, τέλος πάντων, έχετε μια εικόνα. Όμως…αν κάποιος κάνει τον κόπο να ψάξει λίγο περισσότερο την πόλη, να γνωρίσει τους κατοίκους της και να αφουγκραστεί τα μηνύματα τους, σίγουρα η Άγκυρα τον κερδίζει. Τι κι αν έχει όλα τα στραβά μιας μεγαλούπολης; Αν εγώ κάποτε έμενα στην Τουρκία, σίγουρα αυτή θα ήταν η πόλη μου.

                                                     

Οι  φαβέλες της Τουρκίας: Σύμφωνα με ένα παλιό Οθωμανικό νόμο, ένα σπίτι που χτίστηκε σε μία νύχτα δεν επιτρέπεται να γκρεμιστεί. Ωστόσο, οι Οθωμανοί δεν μπορούσαν να προβλέψουν τι θα συνέβαινε στις μεγαλύτερες πόλεις της Τουρκίας στα τέλη του 20ου αιώνα. Καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι άρχισαν να μετακομίζουν στις πόλεις, παράλληλα άρχισαν να εκμεταλλεύονται αυτό το νόμο ώστε να ξεπετάνε gecekondu (σπίτια «χτισμένα σε μια νύχτα»). Το 1966 ο νόμος άλλαξε ώστε να απαγορεύει το χτίσιμο gecekondu, ήταν όμως πλέον αργά-τεράστιες παραγκουπόλεις είχαν μεγαλώσει γύρω από μεγάλες πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, η Άγκυρα και η Σμύρνη. Οι αριθμοί είναι εντελώς απίστευτοι. Εκτιμάται ότι το 65% του πληθυσμού των μεγαλουπόλεων κατοικεί σε σπίτια που ξεκίνησαν ως gecekondu και αυτά τα παράνομα χτισμένα κτίρια είναι πενταπλάσια από αυτά που έχουν χτιστεί με νόμιμες άδειες. Ακόμη πιο απίστευτο, το 94% των gecekondus είναι χτισμένα σε πλαγιές λόφων όπου είναι δύσκολη και ακριβή η παροχή υπηρεσιών. Από την άλλη, η κυβέρνηση που θα αποφασίσει να γκρεμίσει τις παραγκουπόλεις θα εξασφαλίσει τον δια βίου εξορισμό της από την Τούρκικη Βουλή. Επίσης, δεν χρειάζεται να αναφέρει κανείς ότι τέτοια σπίτια είναι απίθανο να έχουν κτιστεί με τα υψηλά αντι-σεισμικά στάνταρ που είναι απαραίτητα για να επιβιώσουν αυτές οι πόλεις από μια καταστροφή που όλοι γνωρίζουν ότι έρχεται…

                                              

Στην Άγκυρα επικρατεί αναβρασμός, ανησυχία, πολιτική ένταση που δεν έχω συναντήσει πουθενά αλλού στην Ευρώπη. Οι νέοι προβληματίζονται για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, αγωνιούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μιλούν συνεχώς για πολιτική στα καφενεία της πόλης. Ως η πιο «δημοκρατική» από τις υπόλοιπες Ισλαμικές χώρες, η Τουρκία έχει το επιπλέον βάρος να καθοδηγήσει το Ιράν και τις Αραβικές χώρες, τις χώρες δηλαδή που βασανίζονται από τρελαμένους δικτάτορες, προς τη θεσμοθέτηση ατομικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται πάντα το γυναικείο ζήτημα, καθώς και η θέσπιση ίσως δικαιωμάτων προς τους ομοφυλόφιλους πολίτες (στοιχηματίζω ότι η νομοθέτηση του γάμου μεταξύ ομοφυλόφιλων στην Τουρκία θα προηγηθεί της ταλαίπωρης από τους δικούς μας μουτζαχεντίν Ελλάδας). Οι ντόπιοι μάλιστα συνηθίζουν να λένε ότι αν ο μακαρίτης Κεμάλ είχε ζήσει 10 χρόνια παραπάνω, σίγουρα η Τουρκία θα ήταν η πρώτη χώρα που θα αναγνώριζε το γάμο ανάμεσα σε πολίτες του ίδιου φίλου, ήδη από τη δεκαετία του ’40!

                                                                                       

Και λίγο ιστορικό κουτσομπολιό: στις μέρες του ο Κεμάλ υπήρξε, εκτός από αναμφισβήτητα μεγάλος ηγέτης, και ιδιαίτερα ποθητός, εξ’ αιτίας της σαγινευτικής του προσωπικότητας. Γυναίκες έχουν αυτοκτονήσει γι’ αυτόν, ενώ υπήρξαν μνημειώδεις οι φιλίες που διατηρούσε με νεότερους του άνδρες. Ο τελευταίος μάλιστα έμπιστος φίλος του ήταν μόλις 16 και περνούσαν τις μέρες τους μαζί, παίζοντας τάβλι, καπνίζοντας ακριβά πούρα και πίνοντας ρακή. Ο Κεμάλ παντρεύτηκε μία φορά, όμως ο γάμος του κράτησε μόλις 2 χρόνια, καθώς η σύζυγος του ζήλευε υπερβολικά τους φίλους του Κεμάλ, αφού περνούσε όλο του το χρόνο μαζί τους, παραμελώντας την ίδια. Ένα βράδι, ενώ ο Κεμάλ ήταν στον κάτω όροφο του σπιτιού πίνοντας ρακή με το φίλο του, η σύζυγος του άρχισε να χτυπάει εκνευρισμένα το πόδι της στο πάτωμα του πάνω ορόφου. Ο Κεμάλ θύμωσε τόσο πολύ, που την επόμενη μέρα στη βόλτα τους δεν της άνοιξε την πόρτα του αυτοκινήτου για να μπει, κι έτσι μπήκε μόνη της. Έτσι, τα πράγματα έφτασαν στο απροχώρητο (!) και χώρισαν με τον όρο να μην ξαναπαντρευτεί ποτέ. Μετά το θάνατο του στα 56 του (από κύρωση ήππατος), η πρώην σύζυγος του κράτησε τα ημερολόγια του, που έδωσε στην κυβέρνηση ώστε να δημοσιευτούν το 2000. Όταν όμως τα διάβασαν οι στρατηγοί της Τουρκίας πρασίνισαν και φυσικά απαγόρευσαν τη δημοσίευση τους!

5 Σχόλια leave one →
  1. 25 Αύγουστος, 2010 9:43 πμ

    Silent, μια και το μέιλ μου μοιάζει να παράπεσε κάπου, βγάλε το -s από το τέλος των gecekondu (είναι ο αγγλικός πληθυντικός, όχι ο τούρκικος!).
    Θυμάμαι πάλι τον φίλο μου τον Οκτάι, καλή ώρα, που εξηγούσε ότι ήταν, ας πούμε, φιλικά διακείμενος προς τον Κεμάλ διότι «ήταν ένας από μας: ποτά, τσιγάρα, γυναίκες…»

  2. 25 Αύγουστος, 2010 7:03 μμ

    Ό,τι πεις εσύ αφεντικό! Δεν παράπεσε το μέιλ, εγώ παράπεσα. Σάπισα στις παραλίες και δεν πέρασα από ‘δω 😦

    Στις καταχρήσεις του Κεμάλ θα προσθέσω και μερικές που πρόσεξα από το μουσείο του: ακριβά αρώματα και πούρα, κομψότατα ρούχα και κοσμήματα, γενικά πολύ ακριβό και εξεζητημένο γούστο.

    …ένας από εσάς: ποτά, τσιγάρα, γυναίκες!!! 🙂 🙂 🙂

  3. 25 Αύγουστος, 2010 7:08 μμ

    …ένας από εσάς: ποτά, τσιγάρα, γυναίκες!!!

    Το έλεγε σε αντιδιαστολή με τους ισλαμιστές του πρώιμου Ερντογάν. Η αλήθεια είναι πως ο Οκτάι μας ήταν πρωταθλητής και στα τρία. 😉

    • 30 Αύγουστος, 2010 11:12 πμ

      Ε λοιπόν πολύ θα ‘θελα να τον γνωρίσω τον Οκτάι σας. Αν και ο αόριστος χρόνος των καταχρήσεων με ανησύχισε λίγο 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: