Skip to content

The Izmir Sessions

8 Αυγούστου, 2010

.

Το αρχικό σχέδιο ήταν να συναντηθώ με τον Τούρκο φίλο μου στη Σμύρνη κι από ‘κει να ανέβουμε με κάθε διαθέσιμο μέσο ως την Κωνσταντινούπολη για να καταλήξουμε στην ονειρική Καππαδοκία. Επειδή όμως ως γνωστόν το εθνικό μας πεπρωμένο δεν συμβαδίζει με την κεντρική Ανατολία, και επειδή μετά από 2.500 χλμ. μέσα στον καύσωνα της Ανατολής εξαντληθήκαμε στα μισά της διαδρομής, η ονειρική Καππαδοκία αποδείχτηκε ένα όνειρο. Τουλάχιστον φτάσαμε ως την Άγκυρα!

                                                

Αλλά ας τα πάρω τα πράγματα από την αρχή: όταν στα μέσα του Ιουνίου είδα ξανά την εκπομπή του Μαμαλάκη από την Τουρκία και τα σάλια μου έσταζαν ως το πάτωμα, τηλεφώνησα στον εξ Ανατολής φίλο μου να του υπενθυμίσω πόσο άδικο ήταν που μέσα σε τόσες ανταλλαγές πληθυσμών δεν σκέφτηκε ποτέ κανείς να φέρει και στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου τα ανατολίτικα φαγητά και γλυκά. Εκείνος επίσης μου υπενθύμισε ότι «δίπλα είμαστε» και αν θέλω ανατολίτικα εδέσματα να πεταχτώ μέχρι εκεί, και με την ευκαιρία να κάνουμε και ένα road trip στη χώρα του. Τα έξοδα διαμονής και μεταφοράς θα ήταν δικά του, αφού α) οι Τούρκοι είναι ο πιο φιλόξενος λαός που υπάρχει, β) ο φίλος μου είναι μεγάλος γνώστης της τρέχουσας οικονομικής πραγματικότητας της Ελλάδας, και γ) είναι επίσης γνώστης της δικής μου μόνιμης οικονομικής πραγματικότητας…

                                                

Όπως είπα ήδη, μπορεί να μην φτάσαμε ποτέ στην Καππαδοκία, κάναμε όμως μία πολύ μεγάλη βόλτα στη γειτονική χώρα, ταξιδεύοντας από την Σμύρνη στην Κωνσταντινούπολη με κάθε δυνατό μέσο (αυτοκίνητα, λεωφορεία, πλοία) και περνώντας από τη δυτική ενδοχώρα και τις μικρότερες πόλεις (Manisa, Balikesir, Bursa, Yalova) και τις απέραντες εκτάσεις με σιτάρι, ηλιοτρόπια και φουντούκια! Περνώντας με το πλοίο τη θάλασσα του Μαρμαρά, φτάσαμε στην Κωνσταντινούπολη, μείναμε στο ξενοδοχείο Londres Oteli (που γυρίστηκε το Head On του Fatih Akin!) και κάναμε μπάνιο στη Μαύρη Θάλασσα (μπρρρρ!). Από ‘κει περάσαμε από το Εσκί Σεχίρ και καταλήξαμε στην Άγκυρα, πάνω από το διαβόητο ρήγμα της Ανατολίας και τις πόλεις που καταστράφηκαν ολοσχερώς από το μεγάλο σεισμό του ’99…

                                                   

Αλλά επειδή η Σμύρνη είναι η ιστορία της Μικράς Ασίας, και επειδή η εκπληκτική της ατμόσφαιρα οφείλεται (και) στην πολυτάραχη ιστορία της, η σύντομη παραμονή μου στην πόλη ήταν γεμάτη σκέψεις, συναισθήματα και υπενθύμιση τραγικών ιστοριών, υποβοηθούμενων από τους εξαιρετικούς ανθρώπους που συνάντησα εκεί και που μου άνοιξαν τα σπίτια και την καρδιά τους. Και τελικά ήταν οι άνθρωποι, περισσότερο από τα χρώματα, τις μυρωδιές και την ομορφιά αυτής της χώρας, που έκαναν τόσο σημαντικό αυτό το ταξίδι.

                   

Οι Τούρκοι που γνώρισα εγώ μιλούσαν συχνά για εθνικά και ατομικά τραύματα του παρελθόντος, που θα πρέπει κάποτε να τα συζητήσουμε στις δύο πλευρές του Αιγαίου, αν θέλουμε κάποτε να τα διαχειριστούμε και να τα αντιμετωπίσουμε. Στη Σμύρνη συνάντησα μία ομάδα από ακτιβίστριες που παλεύουν για την αναβάθμιση της θέσης της γυναίκας στη Μέση Ανατολή. Οι γυναίκες αυτές, σε συνεργασία με μία άλλη ομάδα ελληνίδων, προσπαθούν να συγκεντρώσουν, ώστε στη συνέχεια να εκθέσουν, διάφορα μικροαντικείμενα που πήραν μαζί τους οι Ελληνίδες της Σμύρνης μετά τη μεγάλη καταστροφή, και αντίστοιχα οι Τουρκάλες της απέναντι όχθης, κατά την πρώτη, κυρίως περίοδο της ανταλλαγής πληθυσμών. Αυτή ήταν και η πιο συγκινητική στιγμή του ταξιδιού μου, που αν είχε σταματήσει εκεί και πάλι ικανοποιημένος θα ήμουνα: το πόμολο της πόρτας τους, ένα αυτοσχέδιο παιδικό παιχνίδι, μία πέτρα από τον κήπο του σπιτιού τους που έβλεπαν να καταστρέφεται, αυτά πρόλαβαν να μαζέψουν βιαστικά πριν η ζωή τους αλλάξει για πάντα.

                      

Και κάτι εξίσου σημαντικό: κατά τη διάρκεια των ταραγμένων χρόνων του ’20, μέσα στη βία και τον φανατισμό ένθεν και κείθε, πολλές γυναίκες βιάστηκαν, κακοποιήθηκαν, είδαν τα παιδιά τους επίσης να βιάζονται από πωρωμένους εθνικιστές. Τότε δεν μπορούσαν να μιλήσουν για όλα αυτά, αφού δεν το επέτρεπε η εποχή, αλλά κυρίως γιατί η εθνική τραγωδία ήταν μεγαλύτερη από τις ατομικές ιστορίες. Όμως πολλές γυναίκες τα έγραψαν όλα αυτά σε τετράδια ή ημερολόγια και πια ήρθε η ώρα να τα μάθει ο κόσμος (παρόλο που οι ίδιες οι ηρωίδες των ιστοριών δεν ζουν πια και προφανώς πέθαναν πριν δικαιωθούν-αλλά έτσι δεν συμβαίνει συνήθως;)

                       

Τέλος πάντων, η Σμύρνη του σήμερα είναι μία εντυπωσιακή μεγαλούπολη, αν και εύκολα μπαίνει κανείς στον πειρασμό να φανταστεί ότι ίσως σήμερα να ήταν η πιο όμορφη πόλη του κόσμου, αν δεν είχε καταστραφεί ολοσχερώς το ’22. Περισσότερο απ’ όλα κράτησα μέσα μου το σούρουπο στο λιμάνι της Σμύρνης, που η πόλη υποδέχεται το ηλιοβασίλεμα ξαπλωμένη στο γρασίδι και την προκυμαία, ενώ οι φτωχοδιάβολοι του λιμανιού γυρνάνε με ποδήλατα και τρίκυκλα πουλώντας σποράκια και κάθε λογής γλυκίσματα. Όπως ακριβώς στις παιδικές μου αναμνήσεις από την Ελλάδα του ’70 και του ’80, πριν χαθούμε όλοι μαζί (οριστικά;) στην αυτοϊκανοποίηση του μεγάλου ιδεασμού, στην ουρά της Ευρώπης με το στανιό…

                                                                                                           

Και μπορεί να μην συνάδει ιδιαίτερα με την υπόλοιπη εμπειρία μου από την Τουρκία, η αναφορά όμως ολοκληρώνει την εικόνα και λύνει απορίες: ένα είδος τουριστών που ευδοκιμεί ιδιαίτερα στη Σμύρνη είναι αυτό των Ελλήνων παιδόφιλων από τα απέναντι νησιά του Αιγαίου και την πρωτεύουσα, που έρχονται για να συναντήσουν τα φτωχά παιδιά της Ανατολικής Τουρκίας. Τα παιδιά αυτά τα έφεραν ως εδώ οι δουλέμποροι της περιοχής πληρώνοντας μία ελάχιστη αμοιβή στους γονείς τους, που πλήττονται από τη φτώχια και την υπεργεννητικότητα. Για τα άστεγα παιδιά της Τουρκίας θα μιλήσω αναλυτικά και αργότερα, ας μην ξεχνάμε ωστόσο ότι η Τουρκία είναι μία φτωχή χώρα, τεράστια σε έκταση και πληθυσμό, με αρχές ανίκανες να ελέγξουν και να αποτρέψουν τέτοιου είδους εγκλήματα.

15 σχόλια leave one →
  1. 8 Αυγούστου, 2010 7:00 μμ

    Ε λοιπόν να που συμπέσαμε κάπου -αν και με κάπου δυο χιλιάδες χιλιόμετρα διαφορά…

  2. 8 Αυγούστου, 2010 10:45 μμ

    Με τα ταξίδια σας φέτος έχω περάσει υπέροχα. Και εσύ και ο άλλος που πρωτοσχολίασε, και ο μπαμπάκης και η Κροτ. Κάποιες από τις φράσεις που μας δινεις, στην ουσία εμπειρίες, είναι μοναδικές και απαιτούν στάση: όπως για παράδειγμα οι γυναίκες και τα αντικείμενα ή οι παιδόφιλοι στη Σμύρνη.

  3. 9 Αυγούστου, 2010 12:52 πμ

    καλωσήρθες Silent, και πότε ξαναφεύγεις;😉 (επαναλαμβάνομαι, αλλά (για να ξαναεπαναληφτώ) κλείνουν κι εμένα τα μάτια μου τώρα από τη νύστα)

    έρχομαι αύριο (μόλις λήξει το πακέτο) να σε απολαύσω κανονικώς (οι φωτογραφίες ωραίες πάντως – φλου-ξεφλού εμένα μού αρέσουν)😀

    φιλιά

  4. 9 Αυγούστου, 2010 1:14 μμ

    @Δύτη παραλίγο να συμπίπταμε και αλλού-πέρασα από τα μέρη σου όσο έλειπες και εντυπωσιάστηκα από τις πρόσφατες αλλαγές. Long live the mayor! Στα της Ανατολής τώρα, ζήλεψα αλλά και ευχαριστήθηκα το ταξίδι σου, αλλά τώρα που πήρα μπρος (και κήρυξα και εμπάργκο στην υπο-ανάπτυκτη Δύση) έθεσα νέους στόχους: Αρμενία, Συρία, Αζερμπαιτζάν (υπάρχουν φίλια πρόσωπα), αλλά και ανατολική Τουρκία, γιατί ο τουρισμός των μεγαλουπόλεων ήταν κάπως αβάσταχτος…

  5. 9 Αυγούστου, 2010 1:16 μμ

    @Γιώργο προσπαθώ να μην δίνω τα τετριμμένα, αλλά τις πληροφορίες που ένδεχομένως δεν είναι διαθέσιμες-κυρίως δε τις δικές μου εμπειρίες από κάθε ταξίδι. Για τα αντικείμενα των γυναικών πάντως, θα ενημερώσω σίγουρα μόλις εκτεθούν-να φάτε κι εσείς την ανατριχίλα🙂

  6. 9 Αυγούστου, 2010 1:19 μμ

    @Χάρη ήρθα και δεν ήρθα, μεταφορικώς μιλώντας, αλλά και κυριολεκτικώς-σιγά σιγά προσαρμόζομαι στην ιδέα της επιστροφής στο άστυ και να σου πω κι όλας μου λειψε κάπως η βρωμοπόλη. Άι στο καλό δηλαδή…

    Για το φλου έχεις δίκιο πάντως, η Σμύρνη δεν είναι καθόλου φωτογενής-σου ‘χω όμως έκπληξη που πολύ θα σε συγκινήσει😉

    • 12 Αυγούστου, 2010 8:59 μμ

      την είδα, την είδα😀

      εξαιρετική η ιδέα να τις φωτογραφίσεις – και η ετοιμότητα βεβαίως! (εγώ συνήθως ώσπου να το πάρω απόφαση και ν’ αφήσω τα χάδια για να πάω στη μηχανή…έχω χάσει τις καλύτερες φάσεις!)😛

  7. chara permalink
    12 Αυγούστου, 2010 5:48 μμ

    An kai ta vlepw ola sti grigori tahitita, ta therma mou sigharitiria mr silent gia tis voltes, ti fotos kai tis istories sas. Latreuw na sas diavazw se rolo neo-Gulliver! Tha ta poume analitika sti vrwmoatmosfaira tis agapimenis vrwmoupolis. Perimenw fotos apo kapadokia pou an einai to miso toso omorfi ap’ oso ehw dei tha einai paradeisenia (an ki apo ta meri pou perases gia emas tous neosmirnious i smirni einai kati parapanw apo poli…) kai fisika apo anatolitika edesmata pou apokleietai na min ta timises deontws, etsi gia na figei i susila apo to stoma!🙂 Filia!

  8. chara permalink
    12 Αυγούστου, 2010 5:49 μμ

    Alitheia, pws einai ta filia sta tourkika?

  9. 12 Αυγούστου, 2010 9:12 μμ

    πότε είπα, «αύριο» θα σε διάβαζα;
    καλά κρασιά… Τώρα τα ειδα όλα…

    Λοιπόν σηκώνουν κουβέντες και κουβέντες αυτά που είπες (έγραψες) – ελπίζω να τις κάνουμε κάποτε (κρατάω προς το παρόν τρία πράγματα μόνο (από τα καλά): το ηλιοβασίλεμα, τις φεμινίστριες, και την φιλοξενία

    (γνώρισα τούρκους στο βερολίνο, και παρόλο που δεν τέθηκε θέμα φιλοξενίας εκεί, ένα πράγμα μού’κανε εντύπωση: μια βαθύτατη ευγένεια, που δεν έχει ανάγκη από λόγια… – κάτι τέτοιο αν υπήρχε ίσως κάποτε στην ελλάδα – που πρέπει να υπήρχε, μάλλον μόνο στα χωριά – δεν το βρίσκεις πλέον ταξιδεύοντας στη δοξασμένη ενδοχώρα μας και το λοφίο της – ούτε για δείγμα)

    (τον θυμό για τον ελληνικό σεξοτουρισμό τον αφήνω στην μπάντα, δεν θέλω να τον σκέφτομαι τώρα έτσι ωραία που μ’ έχεις φτιάξει…)

    φιλιά😀

  10. 13 Αυγούστου, 2010 8:29 πμ

    @Χάρη οι συγκεκριμένες γάτες όχι μόνο δεν έφευγαν, αλλά πόζαραν προκλητικά (σχεδόν επαγγελματικά, θα έλεγα), αφού πρώτα είχαν χορτάσει χάδια. Δεν τις ονόμασα τυχαία τεμπέλες, αφού έχουν ενσωματωθεί πλήρως στη ραστώνη της Ανατολής!

    Για τους Τούρκους της Γερμανίας έχω μία μάλλον περίεργη άποψη (όχι πολύ θετική) και καθόλου ευγενικούς δεν τους βρίσκω-το αποδίδω όμως στην ξενιτιά και το εχθρικό περιβάλλον που τους κάνει επιφυλακτικούς. Εξάλλου πιστεύω ότι η Τούρκοι δεν είναι ένα ενιαίο σώμα (υπάρχει χάσμα ανάμεσα σε μορφωμένους–αναλφάβητους, πλούσιους-φτωχούς, ανατολικούς-δυτικούς). Οι ίδιες οι πόλεις τους μάλιστα είναι πολλές πόλεις μαζί…

    Ίσως μας βοηθήσει ο καλός μας ο Δύτης να το ξεδυαλίνουμε αυτό🙂

    @Χαρά σιγά τον Gulliver-αν δεν είχα τους φίλους από την γείτονο θα είχα χαθεί για πάντα κάπου στους κάμπους της Ανατολής-την τελευταία μέρα έμεινα και ταξίδεψα μόνος για να επιστρέψω στη Σμύρνη και τα είδα όλα🙂 Περίμενε καλύτερα φώτοζ από Άγκυρα γιατί η Καππαδοκία θα έρθει στο σίκουελ🙂

    Και σχετικά με τα εδέσματα, αν και χρειάζεται εκτενή αναφορά, ας πω σύντομα ότι α) θέλω να γυρίσω πίσω αμέσως για να δοκιμάσω τα φαγάκια που δεν πρόλαβα σε μία εβδομάδα-και κατέβαλα πολύ φιλόδοξες προσπάθειες να τα φάω όλα🙂 και β) τα γλυκά της Τουρκίας είναι ελληνικός μύθος νομίζω-υπερβολικά γλυκά για τον ουρανίσμο μου (μας) και πολύ βαριά (πολλά έχουν ως βάση το κοτόπουλο). Δεν μου λείπουν καθόλου🙂

    @Δύτη ευχαριστούμε για τη βοήθεια-έχουμε να μάθουμε πολλά από ‘σένα και να ξέρεις ότι θα σε βομβαρδίσω με ερωτήσεις εν καιρώ-ειδικά αν καταφέρουμε να ανταμώσουμε πό κοντά. Όπως γράφω παραπάνω, στα σχέδια ήταν μεν και η Καππαδοκία, όμως έφτασα μόλις μέχρι την Άγκυρα υπακούοντας σε μια εσωτερική φωνή που μου έλεγε ότι αν το κουνούσα έστω και για λίγο μακρυά θα πέθαινα από τη ζέστη. Του χρόνου!

  11. 13 Αυγούστου, 2010 9:26 πμ

    Εξάλλου πιστεύω ότι η Τούρκοι δεν είναι ένα ενιαίο σώμα (υπάρχει χάσμα ανάμεσα σε μορφωμένους–αναλφάβητους, πλούσιους-φτωχούς, ανατολικούς-δυτικούς). Οι ίδιες οι πόλεις τους μάλιστα είναι πολλές πόλεις μαζί…

    Α ναι, οπωσδήποτε. Μετά όμως σκέφτομαι, μήπως και η Αθήνα δεν είναι πολλές πόλεις μαζί; (όπως και να το κάνουμε πάντως, οι διαφορές στην Τουρκία είναι πιο εντυπωσιακές…)

  12. 17 Αυγούστου, 2010 3:13 μμ

    Silent, εξαιρετικό το ποστ, πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά και τέλειες οι φωτογραφίες. Εγώ τη βρίσκω κούκλα τη Σμύρνη, αλλά τελικά η ομορφιά μιας εικόνας δεν οφείλεται μόνο ή τόσο στο μοντέλο, αλλά και στο φωτογράφο.
    Κάθε φορά που καδράρω μια φωτογραφία και πατώντας το κλικ, σκέφτομαι πως σε όποιον τη δείξω δεν δείχν μια αλήθεια, αλλά ένα μικρό ψέμα.🙂

    Όσο για τους Τούρκους του εξωτερικού είναι πολύ παρόμοιοι με τους Έλληνες και τους Άραβες του εξωτερικού. Συντηρητικοί, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, ημιμαθείς, προπέτες, εθνικιστές και εντελώς φολκλόρ. Καμία σχέση δλδ με τους αντίστοιχους της μητρόπολής τους. Αυτά λέει η δικιά μου εμπειρία τουλάχιστον, προερχόμενοι από μια πόλη όπου υπάρχει πληθώρα και από τους τρεις αυτούς λαούς (κυρίως Άραβες βέβαια, τους οποίους εδώ όλοι αποκαλούν -υποτιμητικά- «Μαροκάνους» ασχέτως αν είναι από την Αλγερία, την Τυνισία ή τη Συρία, λίγο ρατσιστικό είναι αυτό, αλλά κάπου οφείλεται, υποθέτω).
    Ελπίζω να προλάβω να ανεβάσω κι εγώ μερικές εικόνες από τις βόλτες μου, πριν να ξαναφύγω!😉

  13. 18 Αυγούστου, 2010 12:01 μμ

    @Δύτη αν κι εσύ τα ξέρεις καλύτερα, από τη μικρή εικόνα που αποκόμισα νομίζω ότι οι διαφορές μας με τους Τούρκους είναι τεράστιες-όπως όμως και κάποιες ομοιότητες μας. Οι ταξικές διαφορές, ας πούμε, που υπάρχουν φυσικά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, δεν είναι τόσο έντονες σε ‘μας, ας μην κρυβόμαστε, και χωρίς να υποτιμώ βεβαίως τους Έλληνες που ζουν στη φτώχια και χωρίς πρόσβαση σε βασικά αγαθά (η πρόσφατη θητεία μου στο στρατό μου αποκάλυψε κομμάτια της Ελλάδας που αγνοούσα). Ας πούμε ότι εμάς-ευτυχώς-η Ευρώπη μας τραβάει που και που το αυτί στα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (βγάζοντας κακώς την ουρά της απ’ έξω, λες και τα έχει λύσει τα θέματα της…)

    @κροτ μερσί μποκού! Η Σμύρνη είναι κούκλα και οι κάτοικοι της κούκλοι🙂 Έχεις τόσο δίκιο με τα μικρά ψέματα των φωτογραφιών-θα χρειαζόταν όμως πολύς χρόνος για να μιλήσει κανείς σε βάθος για όσα βλέπει και βιώνει στα ταξίδια του (κι εγώ προσπαθώ να κρατάω τα θετικά κομμάτια συνήθως…). Γι’ αυτό και αποφάσισα να κάνω και την αναφορά στους συμπολίτες μου συνταξιδιώτες, διακινδυνεύοντας κάπως να αμαυρώσω την εικόνα της πόλης, ευτυχώς ο σκόπελος ξεπεράστηκε ανώδυνα🙂

    Και για τους Τούρκους του εξωτερικού (η δική μου εμπειρία προέρχεται αποκλειστικά από τη Γερμανία-που ζει παραδοσιακά ένα μεγάλο κομμάτι τούρκικου πληθυσμού) συμφωνούμε, με τη διαφορά ότι οι Έλληνες, αν και προέρχονται από τα ίδια κοινωνικά στρώματα και φέρουν τα ίδια πάνω κάτω χαρακτηριστικά, είναι κάπως πιο ενσωματωμένοι. Σίγουρα πάντως μιλάνε τη γλώσσα της χώρας υποδοχής🙂

    Άντε, πολλές και καλές «βόλτες»!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: